بسم الله الرحمن الرحیم
حج
درس گفتارهایی از: مسعود بسیطی
درس نهم، مستحبات حج در دیگر اماکن مسجدالحرام
اذکار و ادعیه برای طواف
امام صادق علیهالسلام فرمودند: در طواف قرآن تلاوت کن و بر رسول خدا صلوات فرست. زیرا صلوات از بهترین اذکار در حین طواف است.
امام صادق علیهالسلام در پاسخ یکی از اصحاب که گفت: در طواف جز صلوات نفرستادم فرمودند: به هیچ کس برتر از آنچه به تو داده شده است عطا نشده است!
در روایتی دیگر آوردهاند که طوافکننده برای هرکس استغفار کند وی را خواهم آمرزید.
"اَللّهم اِنّی اِلَیکَ فَقیر..."
اعمال کنار مستجار
بعد از اتمام طواف ، کنار "مستجار" بایست و به گناهانت اقرار کن؛ زیرا امام صادق علیه السلام فرمود: هیچ بندهای در مستجار به گناهانش اقرار نمیکند و سپس استغفار نمیکند، مگر آن که خداوند او را میآمرزد.
اگر توانستی در این مکان شریف، دستانت را بر بیت بگستران و شکمت را به آن بچسبان. گونهات را بر بیت قرار بده و بگو:
"اللهم البیت بیتک، و العبد عبدک، ..."
سپس به گناهانت اقرار کن و بر آنچه میخواهی دعا کن.
انجام طواف به نیابت از دیگران
وقتی خواستی از جانب کسی طواف کنی، از حجرالاسود شروع کن و بگو:
" بسم الله، اَللّهم تقبّل من فلان"
و به جای فلان نام آن فرد را ببر.
انجام طواف مستحبی به نیابت از اهل بیت علیهم السلام
یکی از اصحاب گوید: به امام جواد علیه السلام عرض کردم : میخواستم از سوی شما و پدرتان طواف کنم، اما به من گفتند نیابت از جانب شما صحیح نیست. حضرت فرمود: (خیر) هر چه توانستی طواف کن که جایز است.
سه سال بعد حضرتش را دیدم و به ایشان عرض کردم: قبلا از شما اجازه خواستم تا از جانب شما و پدرتان طواف نمایم و به من اجازه فرمودید. لذا به میزانی که خواست خداست از جانب شما و پدرتان طواف کردم. در ضمن چیزی در قلبم گذشت و به آن عمل کردم. حضرت فرمود: چه چیزی؟ عرض کردم: یک روز به نیابت از رسول خدا صلی الله علیه و آله طواف کردم. پس حضرت سه بار فرمود: درود خدا بر رسول خدا صلی الله علیه و آله
روز دوم به نیابت از امیرالمومنین علیه السلام، روز سوم به نیابت ازحسن بن علی علیه السلام، روز چهارم به نیابت از حسین بن علی علیه السلام، روز پنجم به نیابت از علی بن حسین علیه السلام، روز ششم به نیابت از محمد بن علی علیه السلام، روز هفتم به نیابت از جعفر بن محمد علیه السلام، روز هشتم به نیابت از پدرتان موسی بن جعفر علیه السلام، روز نهم به نیابت از پدرت علی بن موسی علیه السلام، روز دهم به نیابت از شما که آقا و سید من هستید، طواف کردم، و این افراد هستند که من به ولایت ایشان اعتقاد دارم.
حضرت فرمود: به خدا قسم، در این صورت تو به دین خداوند اعتقاد داری، آن دینی که خداوند غیر آن را از کسی از بندگان نمیپذیرد.
عرض کردم: چه بسا به نیابت از مادرتان حضرت فاطمه سلام الله علیها نیز طواف کردم، و گاهی نیز طواف ننمودم. حضرت فرمود: این طواف را بسیار انجام بده زیرا اگر خدا بخواهد، این عمل برترین عملی است که انجام دادهای.[1]
ضمنا در روایات نورانی رسیده از اهل بیت، طواف به نیابت از جناب عبدالمطلب، حضرت ابوطالب، حضرت عبدالله، حضرت آمنه، و حضرت فاطمه بنت اسد و همین طور به نیابت از خویشان، دوستان و اموات بسیار توصیه شده و اجر و ثواب وافری برای این طوافهای مستحبّی بیان شده است.
درب بیت الله
بسیار بجاست با رسیدن به مقابل درب خانه خدا با کمال خشوع و خضوع عرضه بداریم:
اِلهی سائلکَ مِسکینُکَ بِبابُک. عُبَیدُکَ بِفَنائُک. فَقیرُکَ نَزَلَ بِساحَتِک تَفَضّل عَلَیهِ بِجَنّتک.
الهی بنده مسکینت در خانهات آمده! بنده کوچکت به فدای تو باد. ببین گدا و مسکینت به درب خانهات آمده! پس به او لطف کن و مژده ورود به بهشتت را به او بده.
پس از قرائت این دعا بجاست ابتدا برای فرج امام زمانمان و سپس برای روزی شدن نصرت و یاری ایشان و عاقبت به خیری خود و عزیزانمان دعا کنیم.[2]
ناودان کعبه
مستحب است وقتی در مقابل ناودان بیت الله که بالای حجر اسماعیل است قرار میگیریم چنین دعا کنیم:
اَللّهُمَ اَعتِق رَقبَتی مِن النّار. بار الها گردنم را از آتش جهنم خلاص و آزاد کن.
اعمال در کنار رکن یمانی
سپس رکن یمانی را استلام کن و در هنگام استلام رکن یمانی این دعا را بخوان:
"اَللّهمَ تُب عَلَیَّ حَتی اَتوبَ،..."
در روایتی از حضرت صادق علیه السلام آمده است استلام رکن یمانی باعث جلب منفعتهای دنیوی و اخروی میشود.
همچنین به رکن یمانی بچسب، آن را ببوس، صلوات بفرست و دعا کن که دعای شیعیان مستجاب میشود.
مقام ابراهیم
مقام ابراهیم یادگاری گران سنگ از زمان ابراهیم خلیل الرحمن است که جای چای ابراهیم در آن نقش بسته است.
سنگی که از بهشت برای ابراهیم آورده شد تا برروی آن بایستد و همراه اسماعیل دیوار خانه خدا را بالا برند. پس از تکمیل کعبه به فرمان خدا، ابراهیم آن سنگ را در کنار کعبه نهاد و بر بالای آن ایستاد و با صدایی بلند همه مردم روی زمین و تمام فرزندان آدمیان که در صلب پدرانشان بودند را دعوت به حج برای تجدید عهد با خدا نمود.
وداع بیت
در آخرین طواف در مکه و در آخرین ساعات زیارت روضه منوره نبوی در مدینه پیوسته دعایمان این باشد که خدایا این زیارت را آخرین زیارت عمرم قرار نده و پس از تجدید عهد بندگی با خدا چنین وداع کنیم: اَللّهم اِنّی خَرَجتُ عَلی اَن لا اِله اِلّا اَنت. خدایا من در حالی از خانه تو خارج میشوم که زین پس، اله و معبودی جز تو ندارم و خواسته تو را بر خواسته نفسم ترجیح میدهم.
در درس آینده به بررسی زیارت قبور مقدس در مکه مکرمه و مدینه منوره و معرفی اجمالی صاحبان آن بقعههای منور و فضائل بی شمار زیارت قبور مقدسشان خواهیم پرداخت.

[1]مکیال المکارم، باب طواف بیت الله به نیابت از امام.
[2]بحارالانوار، ج 99، ص 196.
![]() | امروز: | 1794 |
![]() | این هفته: | 15958 |
![]() | در مجموع: | 9242129 |